Ngư dân xuất ngoại làm ăn được hẳn nhiên là chuyện đáng vui mừng. Nhưng ngẫm lại thì nỗi buồn cứ chực trào dâng...

Tuổi Trẻ Cuối tuần, số Chủ nhật, 27/12 có bài viết về ngư dân Dương Văn Thạch như một điển hình năng động, thành công khi đưa tàu sang nước bạn Malaysia hoạt động. Theo nội dung bài thì sau khi đưa tàu sang Malaysia, Thạch đã làm ăn hiệu quả, có dư tiền. Theo ông Nguyễn Thanh Hùng, phó chủ tịch xã Bình Châu (Quảng Ngãi), quê hương của Thạch, thì: "Việc ngư dân Dương Văn Thạch tiên phong ra nước ngoài đánh bắt hải sản rất đáng biểu dương. Qua đó, địa phương khuyến cáo bà con ngư dân cần năng động hơn trong việc đi tìm ngư trường mới". Tóm gọn lại là bà con ngư dân nên đi tìm ngư trường mới, kể cả ở nước bạn ngõ hầu làm ăn tốt hơn, kiếm được nhiều tiền hơn.

Nhưng, vì sao ngư dân phải đi tìm ngư trường mới?
 

Tàu QNg-90682-TS của Quảng Ngãi giờ là SBF-24 của Malaysia Ảnh: Tuổi Trẻ

Câu chuyện của Dương Văn Thạch cho biết không chỉ anh mà nhiều ngư dân Bình Sơn, Lý Sơn (Quãng Ngãi) đang phải cố đi tìm ngư trường mới. Tuy lý do của Thạch là vì thời gian gần đây thời tiết miền Trung ngày càng đỏng đảnh, giá nhiên liệu tăng... song nếu chúng ta chú ý hơn đến các bản tin liên quan đến biển đảo sẽ biết rằng thời gian qua đã có nhiều tàu Việt Nam bị Trung Quốc bắt giữ, nhiều tàu khác bị "tàu lạ" đâm chìm và ngay cả trong bài viết của Tuổi Trẻ Cuối tuần cũng minh xác rằng "nhiều tàu dù chưa hẳn vi phạm ngư trường nước bạn đã bị bắt, bị tịch thu, ngư dân thành trắng tay".

Vậy là đành phải ra đi! "Đoàn tàu đánh cá lại ra khơi" không mang theo "Câu hát căng buồm cùng biển khơi" mà chở theo những âu lo trên từng con sóng.

Ngư thuyền Việt Nam QNg-90682-TS của Thạch giờ mang ký hiệu SBF-24 của Malaysia, hoạt động tại ngư trường Sabah (Vùng biển quanh quần đảo Trường Sa) và thật lạ lùng "Ở vùng biển Sabah, tàu cảnh sát biển và tàu kiểm ngư đi tuần tra rất thường xuyên". Tuy rằng, theo bài báo, các tàu cảnh sát biển, kiểm ngư Malaysia chủ yếu tuýt còi các tàu không có giấy tờ hợp lệ hoặc đánh cá vượt hạn mức nhưng chắc chắn sự xuất hiện thường xuyên của tàu cảnh sát trên ngư trường sẽ khiến các "tàu lạ" nào đó phải e dè, đảm bảo an ninh cho ngư dân.

Một điều không kém lạ lùng nữa là "ở Malaysia giá dầu rẻ hơn bên mình khá nhiều" dù Việt Nam là nước xuất khẩu dầu thô và có nhiều mỏ dầu trên biển.

Cuối cùng thì: "Thạch cho hay sau khi hết thời hạn hợp đồng hai năm anh sẽ xin gia hạn làm ăn tại vùng biển Malaysia trong nhiều năm nữa".

Làm ăn ở nước ngoài (hay ở đâu) cũng tốt miễn là làm ăn được. Song như tàu của Thạch, sang Malaysia ngoài chuyện đóng thuế cho nước bạn còn phải đóng thuế cho nước mình. Với hai lần thuế, Thạch vẫn có dư tiền trong khi chỉ với một lần thuế ở Việt Nam Thạch lại chịu cảnh khó khăn. Điều quan trọng là khi ra nước ngoài, Thạch có thể yên tâm làm ăn vì không sợ bị bắt giữ, bị tàu lạ đâm, bị tịch thu tàu hay hải sản, ngư cụ.

Vui, hay buồn?

Tị nạn hôn nhân, tị nạn giáo dục, tị nạn đánh cá... bà con còn phải tị nạn gì nữa nhỉ?